رژیم غذایی بعد از جراحی بینی؛ چه بخوریم و چه نخوریم؟
رژیم غذایی بعد از جراحی بینی یکی از عوامل مهم در تسریع فرآیند بهبودی و کاهش عوارض بعد از عمل است. انتخاب مواد غذایی مفید میتواند تاثیر زیادی بر کاهش تورم و تسهیل روند ترمیم داشته باشد. در این مقاله، به بررسی رژیم غذایی مناسب برای دوران نقاهت جراحی بینی پرداخته و نکات ضروری برای داشتن تغذیهای سالم و مؤثر را بیان خواهیم کرد.
چرا رژیم غذایی مناسب بعد از جراحی بینی مهم است؟
رعایت رژیم غذایی مناسب پس از جراحی بینی نقش خیلی مهمی در تسریع روند بهبودی و کاهش عوارض جانبی دارد. تغذیه مناسب علاوه بر کمک به ترمیم بهتر زخمها، از بروز مشکلاتی همچون یبوست و ناراحتیهای گوارشی که به دلیل داروها و تغییرات فیزیولوژیکی بدن در دوران نقاهت ممکن است ایجاد شوند، جلوگیری میکند.
این مشکلات میتوانند فشار اضافی به بخیههای بینی وارد کرده و روند بهبودی را مختل کنند. همچنین، اجتناب از غذاهای سفت و نیازمند جویدن زیاد از توصیههای مهم جراحان است تا از آسیب به ناحیه جراحی و نیاز به جراحی مجدد جلوگیری شود.
برای دریافت مشاوره رایگان با دکتر عباس نوروزی جراح و متخصص گوش و حلق و بینی، لطفاً فرم زیر را تکمیل کنید تا در اولین فرصت با شما تماس بگیریم.
در ۲۴ ساعت اول بعد از عمل بینی چه بخوریم و چه نخوریم؟
تغذیه بعد از عمل بینی نکاتی دارد که باید رعایت شود. حداقل 6 ساعت بعد از عمل نباید چیزی خورده شود و حتما شروع رژیم غذایی با مایعات سرد باشد.
روز اول بعد از عمل ، توصیه به استفاده سوپ و سیب زمینی آبپز می شود . در کل بعد از عمل بینی در 24 یا 48 ساعت اول ، بهتر است از غذاهای سفت که نیاز به جویدن بسیار دارند ، پرهیز شود . برای مثال بیمار از خوردن هویج خام و موارد مشابه خودداری کند اما می تواند غذا های نرم مانند برنج ، گوشت نرم ، مرغ را داشته باشد . مایعات بیشتر در برنامه غذایی خود قرار دهد که بهتر است آب میوه های تازه باشند . به طور کلی محدودیتی در رژیم غذایی وجود ندارد و بعد از دو یا سه هفته می تواند به صورت نرمال و مانند قبل تغذیه خود را ادامه دهد تنها بهتر است رژیم غذایی فرد ، پر ویتامینه و پر پروتئینه باشد .
بعد از انجام جراحی باید از مواد غذایی نرم استفاده کرد . بیمار بعد از جراحی بینی و برطرف شدن اثار بیهوشی احساس گرسنگی می کند و بهتر است با غذاهای نرم مانند ماست و یا سوپی که داغ نباشد تغذیه داشته باشد.
مصرف مایعات نیز متناسب با وضعیت بیمار و اینکه وضعیت تهوع به چه صورت است ، می تواند مورد استفاده قرار گیرد. روند استفاده از مایعات و غذاهای نرم باید ادامه داشته باشد تا بیمار شرایط بهتری پیدا کند که بتواند مواد غذایی دیگر را وارد برنامه خود کند.
بعد از عمل بینی چه بخوریم ؟
✔ افزایش مصرف فیبر برای پیشگیری از یبوست
بهدلیل مصرف داروهای بیهوشی و کاهش تحرک، یبوست شایع است. مصرف فیبر از طریق میوههایی مانند سیب، هلو، طالبی و سبزیجاتی چون اسفناج و نخودفرنگی، به بهبود عملکرد روده کمک میکند.
✔ دریافت کافی پروتئین جهت ترمیم زخم
مواد پروتئینی مانند مرغ، ماهی، گوشت کمچرب، تخممرغ، عدس، لوبیا، شیر و سویا به بازسازی بافتها و بهبود زخمها کمک میکنند و باید در برنامه غذایی گنجانده شوند.
✔ مصرف مواد غذایی ضد التهاب
برای کاهش التهاب و تورم، از خوراکیهایی مانند روغن زیتون، گوجهفرنگی، سبزیجات برگسبز، ماهیهای چرب، توتفرنگی، کلم بروکلی و چای سبز استفاده کنید.
✔ تامین چربیهای سالم برای حفظ انرژی
مصرف چربیهای مفید مانند آووکادو، روغن زیتون و آجیلها به حفظ انرژی و تقویت سیستم ایمنی در دوره نقاهت کمک میکند.
✔ نوشیدن مایعات کافی
حفظ آب بدن با نوشیدن آب، آبمیوههای طبیعی بدون اسید (مثل آب آناناس یا آب کرفس)، شیرموز یا شیکهای خانگی ضروری است. نوشیدنیهای گازدار مانند نوشابه یا دوغ به دلیل نفخ، ممنوع هستند.
✔ دوری از غذاهای پرادویه و فرآوریشده
فستفودها، ترشیها و غذاهای تند میتوانند باعث تحریک مخاط بینی، افزایش تورم، عطسه یا سرفه شوند. بهتر است تا چند هفته کاملاً حذف شوند.
✔ احتیاط در خوردن لبنیات بعد از جراحی بینی
مصرف شیر و پنیر در روزهای ابتدایی به دلیل احتمال ایجاد نفخ باید با احتیاط انجام شود. پنیرهای کمچرب و تازه و ماستهای ساده و پروبیوتیک گزینههای مناسبی هستند.
پس از حدود دو تا سه هفته و با تأیید پزشک، میتوان رژیم غذایی معمول را از سر گرفت. در این مدت همچنان باید روی کیفیت تغذیه، مصرف کافی ویتامینها و پروتئینها تمرکز کرد.
بعد از عمل بینی چه آبمیوه ای بخوریم؟
بسیاری از پزشکان توصیه میکنند مصرف برخی میوهها مانند آناناس و کرفس را در رژیم غذایی روزانه خود قرار دهید. این میوهها حاوی آنزیم بروملین هستند که به کاهش کبودی اطراف چشم، تسکین التهاب، تسریع ترمیم زخمها و همچنین کاهش تهوع و اثرات بیهوشی پس از جراحی کمک میکنند. بنابراین، بهتر است به طور منظم از آب آناناس و کرفس استفاده کنید تا فرآیند بهبودی به سرعت پیش رود.
- آب: یکی از مهمترین نوشیدنیها بعد از جراحی بینی آب است. از دست دادن آب بدن (دهیدراته شدن) میتواند روند بهبودی را کند کرده و بدن را در معرض خطرات بیشتری قرار دهد. به طور معمول، هر فرد باید روزانه حداقل 8 لیوان آب مصرف کند. با این حال، توجه داشته باشید که بلافاصله پس از جراحی نباید آب بنوشید. بهتر است یک ساعت پس از پایان مرحله ریکاوری صبر کرده و سپس آب بنوشید.
- آب پرتقال: سرشار از ویتامین C، این آبمیوه برای تقویت سیستم ایمنی بدن و تسریع ترمیم بافتها بسیار مفید است. آب پرتقال به کاهش تورم و بهبود زخمها کمک میکند.
- آب آناناس: حاوی آنزیم بروملائین، آب آناناس میتواند به کاهش التهاب و تسکین درد کمک کند. این میوه خواص ضد التهابی داشته و به تسریع فرآیند بهبودی کمک میکند.
- آب آلوئهورا: خواص ضد التهابی و ضد عفونتی این آبمیوه به تسکین تورم و درد کمک میکند. همچنین باعث هیدراته نگه داشتن بدن میشود.
- آب کیوی: کیوی به دلیل داشتن مقادیر بالای ویتامین C و آنتیاکسیدانها، به تقویت سیستم ایمنی و کاهش التهاب کمک میکند.
- آب سیب: غنی از فیبر و ویتامینها، آب سیب به هضم راحتتر غذا کمک کرده و گزینهای عالی برای دوران نقاهت است.
- آب هندوانه: به دلیل محتوای آب بالا، هندوانه باعث حفظ رطوبت بدن و جلوگیری از خشکی دهان و گلو میشود. همچنین خاصیت آنتیاکسیدانی آن برای کاهش التهاب مفید است.
بعد از عمل بینی صبحانه چی بخوریم؟
پس از جراحی بینی، بهتر است صبحانهای سبک و مقوی مصرف کنید تا هم انرژی لازم را به بدن برسانید و هم به ترمیم بهتر بافتها کمک شود. غذاهایی مثل فرنی، حریره بادام، کاچی، تخممرغ عسلی یا موز لهشده گزینههای مناسبی هستند چون نیاز به جویدن زیاد ندارند و فشاری به بینی وارد نمیکنند. برای تأمین مایعات بدن هم نوشیدنیهایی مثل آب، چای کمرنگ، شیر ولرم یا آبمیوه طبیعی رقیقشده توصیه میشود. از خوردن غذاهای داغ، سفت یا تند بپرهیزید تا روند بهبودی بیدردسرتر طی شود.
بهترین مواد غذایی برای کاهش ورم و کبودی بعد از عمل بینی
پس از عمل بینی، انتخاب خوراکیهای مناسب میتواند به کاهش ورم و کبودی کمک کند. بر پایه توصیههای تغذیهای منابع معتبر پزشکی، مصرف میوهها و سبزیهای سرشار از ویتامین C مانند پرتقال، کیوی و فلفل دلمهای به تقویت ترمیم بافتها و کاهش التهاب کمک میکند. پروتئین کافی از منابعی مانند مرغ، ماهی، تخممرغ و حبوبات روند بازسازی پوست را پشتیبانی میکند و روی و آهن موجود در مغزها و سبزیهای برگ سبز به بهبود سریعتر زخمها یاری میرساند.
نوشیدن آب کافی برای دفع مواد التهابی و حفظ تعادل مایعات بدن اهمیت دارد و مصرف مواد غذایی حاوی آنتیاکسیدان مانند توتها و انار نیز میتواند شدت کبودی را کمتر کند، در حالی که کاهش نمک و غذاهای فرآوریشده از تشدید ورم پیشگیری میکند.
دمای مواد غذایی بعد از جراحی بینی
یکی دیگر از مواردی که باید به آن توجه شود دمای غذای مصرفی است. به هیچ عنوان نباید تا چند هفته از مواد غذایی به صورت داغ استفاده کرد مانند خوردن سوپ داغ . البته این موضوع در مورد مواد غذایی خیلی سرد نیز صادق است و افراد نباید غذاهای خیلی سرد مانند بستنی مصرف کنند. در دوره نقاهت باید دمای غذاها در حد تعادل باشد و این موضوع بسیار اهمیت دارد.
غذاهای ممنوع بعد از جراحی بینی: چه چیزهایی نباید خورد؟
❌ الکل و نوشیدنیهای کافئیندار: مصرف کافئین و مشروبات الکی باید قطع شود و از نوشیدن قهوه و نوشابه تا چند روز باید خودداری شود. این موارد اهمیت دارد چرا که کافئین باعث افزایش فشار خون می شود و بیمار را با مشکلاتی مواجه می کند و مصرف الکل نیز با رقیق کردن خون، درصد خونریزی و تورم را بالا می برد.
❌ غذاهای شور و پرنمک: نمک باعث احتباس آب در بدن و افزایش التهاب در ناحیه بینی میشود؛ بنابراین از مصرف خوراکیهایی مانند ترشی، خیارشور، چیپس، پفک و غذاهای فرآوریشده پرهیز کنید.
❌ مواد غذایی سفت و سخت برای جویدن: غذاهایی که نیاز به جویدن زیاد دارند مثل کباب، تهدیگ، ساندویچ و آجیل به بخیهها و ساختار بینی فشار وارد میکنند و میتوانند باعث افزایش درد یا تورم شوند.
❌ مواد غذایی تند، اسیدی و محرک: این گروه از مواد غذایی باعث افزایش فشار خون شده و ممکن است منجر به خونریزی یا تحریک مخاط بینی شوند. همچنین ممکن است علائم آلرژیک مانند عطسه یا آبریزش ایجاد کنند و ناراحتی گوارشی را در پی داشته باشند.
❌ غذاهای بسیار داغ یا بسیار سرد: دمای نامناسب غذا ممکن است با تحریک اعصاب دهان و بینی، احساس درد را تشدید کرده و در روند ترمیم زخمها اختلال ایجاد کند. نوشیدنیها و خوراکیها باید با دمای معتدل مصرف شوند.
❌ مواد غذایی فرآوریشده و فست فودها: این نوع غذاها معمولاً حاوی نمک، چربیهای ناسالم و مواد نگهدارنده هستند که باعث افزایش التهاب و تورم بعد از جراحی میشوند. پرهیز از سوسیس، کالباس، غذاهای کنسروی، آماده و نیمهآماده ضروری است.
❌ چیپس و تنقلات مشابه: چیپس هم به دلیل بافت سفتش به بینی فشار وارد میکند و هم بهخاطر نمک و چربی بالا، باعث تورم و التهاب میشود. بهتر است در دوران نقاهت بهطور کامل از مصرف آن پرهیز شود.
کلام آخر
با توجه به موارد ذکر شده آنچه که در نتیجه عمل بینی تاثیر زیادی می گذارد مواد غذایی مصرف شده است. تغذیه مورد مهمی است که بیماران باید به آن توجه داشته باشند و نکات آن را رعایت کنند. توجه داشتن به این اصل مهم باعث می شود نتیجه رضایتمندی از جراحی بینی خود داشته باشند. شما می توانید بعد از جراحی از جراح بینی خود تمام موارد رژیم غذایی مناسب را دریافت نمایید.
