مراقبتهای بعد از جراحی بینی؛ قدمبهقدم تا بهبودی کامل
مراقبتهای بعد از جراحی بینی بخش مهمی از مسیر بهبود و رسیدن به نتیجه دلخواه است. اگرچه مهارت جراح اهمیت زیادی دارد، اما رعایت نکات ساده بعد از عمل میتواند تفاوت بزرگی در شکل نهایی بینی ایجاد کند. در روزهای بعد از جراحی، آگاهی از کارهایی که باید انجام دهید یا از آنها دوری کنید، باعث کاهش تورم، کبودی و درد میشود. در ادامه این مقاله از دکتر نوروزی، قدم به قدم توضیح میدهیم که بعد از عمل چه کارهایی باید انجام دهید تا بهترین نتیجه را بگیرید.

چرا مراقبتهای بعد از جراحی بینی تا این حد مهم است؟
یک نکته بسیار مهم که معمولا به اندازه کافی به آن توجه نمیشود، اهمیت رعایت مراقبت های بعد از جراحی بینی است. تمام دستورالعمل ها و نکاتی که فرد باید بعد از عمل رعایت کند، توسط جراح و تیم درمانی به او ارائه و آموزش داده خواهد شد. این مراقبت ها نقش بسیار مهمی در فرآیند بهبودی بعد از جراحی دارند و میتوانند تاثیر مثبتی بر روی نتیجه نهایی داشته باشند.
با رعایت دقیق دستورات پزشک، استفاده منظم از داروها، حفظ استراحت و انجام تمرینات تنفسی، میتوان عوارض جراحی بینی را کاهش داد و بهبود سریعتری را تجربه کرد. همچنین، مراقبت های پس از جراحی بینی میتواند به کاهش خطر عفونت، تشکیل جوش و حفظ شکل و زیبایی بینی کمک کند. به طور کلی، اهمیت مراقبت های بعد از جراحی بینی در بهبودی سریع و موفقیت عمل بسیار بالاست.
مراقبتهای بعد از جراحی بینی چگونه است؟
دریافت مراقبت های بعد از جراحی بینی بخش مهمی از روند بهبودی است. دانستن اینکه چه چیزی را باید انتظار داشته باشید و چگونه تورم صورت را کاهش دهید می تواند استرسی که ممکن است در مورد ظاهر خود داشته باشید را کاهش دهد. بسیاری از افراد گزارش می دهند که بعد از عمل زیبایی بینی شاهد رشد بینی هستند، اما این اغلب به دلیل تورم بافت های بینی است. بسته به نوع عمل و میزان تغییرات در بینی، ممکن است ماه ها طول بکشد تا تورم کاملا برطرف شود. ممکن است بلافاصله پس از عمل کبودی جزئی مشاهده کنید، اما این کبودی باید ظرف چند هفته از بین برود.
اما فارغ از نوع جراحی بینی، مراقبت ها بعد از جراحی بینی به شدت در نتیجه این عمل تأثیر گذار است. لازم است فردی که اقدام به عمل جراحی بینی می کند، به طور کامل از روند بهبودی و زمانبدنی های دوران نقاهت اطلاع داشته باشد تا هر گونه مراقبتی که برای این دوران ضروری است را به درستی انجام دهد. زمان بهبودی جراحی بینی می تواند برای هر بیمار متفاوت باشد و اغلب به نوع عمل و عوامل فردی بستگی دارد. در ادامه به زمان بندی دوران نقاهت پس از جراحی بینی می پردازیم.
مراقبتهای روز اول بعد از جراحی بینی
در روز اول بعد از عمل بینی، مهمترین کار شما استراحت و مراقبت از خود است. بدن هنوز در حال بازیابی از بیهوشی و ترمیم زخمهاست، پس بهتر است در محیطی آرام بمانید و از هرگونه فعالیت سنگین دوری کنید. برای کاهش ورم و کبودی، کمپرس سرد را روی گونهها و اطراف چشم بگذارید و داروهایی که پزشک تجویز کرده را دقیق و بهموقع مصرف کنید.
هنگام خواب، سر خود را کمی بالاتر از بدن قرار دهید تا تورم کمتر شود. اگر احساس خشکی یا سوزش در بینی داشتید، نگران نباشید؛ این حالت طبیعی است و با گذر زمان برطرف میشود. مهم است که در این روز، به بینی خود دست نزنید و از تعویض چسب یا تمیز کردن داخل بینی بدون نظر پزشک خودداری کنید.

دستور العملهای مراقبتی بعد از جراحی بینی
در ادامه، تمام مراحل مراقبت بعد از عمل را به تفکیک هفته مرور میکنیم.
هفته اول بعد از عمل بینی
در هفته اول باید بیشترین دقت را در نگهداری از بینی داشت. در این مدت، صورت و اطراف چشمها ممکن است متورم باشند و احساس سنگینی در بینی وجود داشته باشد. بهتر است هنگام استراحت، بالش بلند زیر سر قرار گیرد تا ورم کمتر شود.
غذاهای نرم مثل سوپ، پوره یا ماست بهترین انتخاب هستند چون نیازی به جویدن زیاد ندارند. بینی نباید خیس یا فشار داده شود و تا زمانی که پزشک اجازه نداده، فین کردن یا عطسه با دهان بسته ممنوع است. اگر احساس درد داشتید، فقط داروهایی را مصرف کنید که پزشک تجویز کرده است. در این دوره باید از قرار گرفتن در معرض دود، گرد و خاک و نور مستقیم خورشید خودداری کنید.
هفته دوم بعد از جراحی
در هفته دوم معمولاً چسب و پانسمان توسط پزشک برداشته میشود. همچنان باید از لمس یا فشار دادن بینی پرهیز کرد. تورم ممکن است هنوز زیاد باشد، اما کبودیها رو به کاهش میروند. در این مرحله میتوان به تدریج به کارهای روزمره سبک بازگشت، اما انجام فعالیتهای بدنی سنگین، خم شدن طولانیمدت یا شنا همچنان ممنوع است. استفاده از عینک باید با مشورت پزشک انجام گیرد، چون میتواند به شکل بینی آسیب بزند.
هفته چهارم بعد از جراحی
در پایان ماه اول، قسمت زیادی از تورم برطرف میشود و شکل کلی بینی مشخصتر خواهد شد. با این حال، بافتها هنوز در حال ترمیم هستند. باید از قرار گرفتن طولانی در معرض نور آفتاب پرهیز شود، زیرا پوست بینی در این زمان حساس است. تغذیه مناسب شامل میوه، سبزی و آب کافی به بهبود پوست و بافت کمک میکند. اگر پزشک اجازه دهد، میتوان فعالیتهای ورزشی سبک مانند پیادهروی را از سر گرفت.
یک ماه بعد از عمل بینی
هفته ششم بعد از جراحی
بعد از گذشت شش هفته، بیشتر افراد میتوانند به روال عادی زندگی برگردند. تورم بینی تا حد زیادی برطرف شده و تنفس بهتر میشود. با وجود این، بینی هنوز بهطور کامل سفت و پایدار نشده و باید مراقب ضربه یا فشار باشید. در صورت نیاز به استفاده از عینک، میتوانید از چسب مخصوص برای جلوگیری از تماس مستقیم فریم با بینی کمک بگیرید. همچنین ادامهی مراقبت از پوست با ضدآفتاب و شستوشوی ملایم بینی به سالم ماندن نتیجه عمل کمک میکند.
1 سال بعد از جراحی
یک سال پس از جراحی، تورم باید کاملا از بین برود و فرم بینی نهایی شما مشخص شود.
برای حفظ فرم بینی، مراقب باشید هنگام ورزش یا خواب بینی تحت فشار قرار نگیرد. استفاده از کرم ضدآفتاب و مرطوبکننده همچنان توصیه میشود، چون پوست این ناحیه نازکتر و حساستر از قبل است. در نهایت، صبر و مراقبت در این مدت باعث میشود نتیجه عمل طبیعیتر و ماندگارتر باشد.
نکات مهم در خصوص مراقبتهای بعد از جراحی بینی
تغذیه بعد از جراحی بینی
جراحی بینی محدودیت خاص غذایی ایجاد نمی کند فقط لازم است در روزهای ابتدایی بعد از جراحی برخی نکات مهم را رعایت کنید تا فشاری به بینی وارد نشود. به عنوان مثال نباید غذاهای سفت خورده شود، زیرا جویدن آن ها سخت بوده و ممکن است باعث آسیب به بینی شود.
در رژیم غذایی بعد از جراحی بینی، حتما مواد غذایی مقوی مانند میوه و سبزیجات تازه بگنجانید. استفاده از کرفس و آناناس به این امر کمک می کند تا زودتر ورم بینی از بین رود. همچنین مصرف نمک و ادویه را به حداقل برسانید تا تورم بینی بیشتر نگردد. در حین غذا خوردن آهسته غذا جویده شود و از فشار آوردن به بینی اجتناب شود.
کمپرس سرد بعد از عمل بینی
استفاده از کمپرس سرد در ۴۸ ساعت اول پس از جراحی یکی از روشهای مؤثر برای کاهش ورم و کبودی است. بسته یخ را نباید مستقیماً روی پوست قرار داد، بلکه باید آن را در پارچهای نرم پیچید و روی گونهها و اطراف چشم گذاشت. انجام این کار هر چند ساعت یکبار به مدت چند دقیقه میتواند به تسریع کاهش تورم کمک کند.
حرف زدن بعد از عمل بینی
در چند روز اول، بهتر است تا جای ممکن کمتر صحبت کنید. حرکت زیاد فک هنگام حرف زدن میتواند باعث کشش در بافتهای تازه جراحیشده شود. اگر نیاز به گفتوگو دارید، آرام و کوتاه حرف بزنید. خندهی زیاد یا صحبت طولانی ممکن است باعث درد یا ورم شود.
خوابیدن بعد از جراحی بینی
نحوهی خوابیدن یکی از نکاتی است که تأثیر مستقیم بر شکل نهایی بینی دارد. بهترین حالت، خوابیدن به پشت است؛ طوری که سر کمی بالاتر از بدن باشد. برای این کار میتوانید دو بالش زیر سرتان بگذارید. این وضعیت کمک میکند مایعات در صورت جمع نشود و ورم زودتر کاهش پیدا کند. خوابیدن به پهلو یا روی شکم اصلاً توصیه نمیشود، چون ممکن است به بینی فشار وارد شود و فرم آن تغییر کند.
چسب زدن بعد از جراحی بینی
چسب بینی نقش مهمی در فرمگیری صحیح بینی دارد. پزشک در جلسات معاینه نحوهی صحیح چسب زدن را آموزش میدهد. در هفتههای ابتدایی، چسب باید بهصورت منظم و روزانه تعویض شود. چسب علاوه بر کنترل تورم، باعث حفظ شکل جدید بینی نیز میشود. هنگام تعویض چسب باید پوست کاملاً خشک باشد تا از بروز التهاب جلوگیری شود.
چسب زدن بعد عمل بینی
ورم و کبودی صورت بعد از جراحی بینی
تورم و کبودی بعد از عمل بینی طبیعی است و جای نگرانی ندارد. این حالت در چند روز اول بیشتر است و بهتدریج کم میشود. برای کاهش آن، میتوانید از کمپرس سرد استفاده کنید، آب زیاد بنوشید و استراحت کافی داشته باشید. در این دوران از انجام کارهای سنگین و قرار گرفتن طولانی زیر نور خورشید خودداری کنید تا پوست فرصت کافی برای ترمیم داشته باشد. کمی صبر کنید؛ با گذشت چند هفته، صورتتان دوباره شاداب و طبیعی خواهد شد.
پایین انداختن سر بعد از جراحی بینی
ضرورت خودداری از پایین انداختن سر بعد از عمل بینی از جمله مواردی است که معمولا توسط جراح توصیه میشود. پایین آوردن سر میتواند باعث افزایش فشار خون در منطقه جراحی شود که احتمال افزایش خونریزی و تورم را ایجاد خواهد کرد. بنابراین توصیه میشود حداقل تا دو هفته بعد از جراحی مراقب موقعیت سر خود باشید و از پایین نگه داشتن آن در مدت طولانی خودداری کنید.
رانندگی بعد از جراحی بینی
بهتر است هنگام مراجعه برای جراحی بینی فردی را به عنوان همراه به کلینیک بیاورید. رانندگی بلافاصله پس از جراحی بینی به هیچ وجه توصیه نمی شود. در صورتیکه کسی را به عنوان همراه جراحی سراغ ندارید، می بایست از یک راننده برای رسیدن به منزل کمک بگیرید.
استحمام بعد از جراحی بینی
بعد از جراحی بینی تا زمانی که گچ وجود دارد بهتر است، اول سر شستشو شود و بعد مابقی بدن که آب روی گچ بینی ریخته نشود و این قسمت خیس نگردد. بعد از باز شدن گچ می توان به صورت عادی حمام کرد ولی از تماس آب مستقیم به بینی خودداری کرد و یا می توان از شستشوی بینی بعد از جراحی کمک گرفت.
ویتامینهای مکمل
قطعا ویتامین E در دوزهای خوراکی ، روزانه بیش از 100 IU ، خونریزی را بیشتر می کند ولی در مورد مکمل های ویتامینی دیگر جای تردید است . برخی جراحان تصور می کنند که بسیاری از ویتامین های مکمل حتی ممکن است خونریزی یا مشکلات دیگر را بیشتر کنند .
آن ها به شدت مخالف استفاده از هر نوع ویتامینی هستند . چنانچه خودتان از قبل ویتامین مصرف می کرده اید حتما درباره ی آن با پزشک خود مشاوره کنید و گمان نکنید بی ضرر هستند .
برخی از جراحان برای کاهش میزان تورم و کبودی استفاده از گلیسیرین موضعی (هر یک ساعت) ، برخی از مکمل های غذایی و خوردن روزانه پنج تا هفت عدد کیوی را توصیه می کنند . ظاهرا این ها برای برخی افراد بسیار موثرند و گاهی اوقات تاثیر زیادی ندارند .
استروئید کورتن بعد از عمل بینی
استروئید های سیستمیک ممکن است تورم را کاهش داده و پس از جراحی باعث تقویت روحیه ی فرد شوند . بسیاری از پزشکان هنگام جراحی یک دوز داخل وریدی می دهند . ممکن است برخی دیگر استروئید خوراکی تجویز کنند . در صورت عدم استفاده صحیح می تواند مضر و خطرناک باشد . بنابراین تنها با نظر پزشک جراح داده می شوند . اگر فردی سالم بدون سابقه ی زخم معده هستید ، بعید است دچار مشکل شوید .
قابل ذکر است استروئید های پزشکی با استروئید های آنابولیکی مورد مصرف ورزشکاران برای رشد عضلانی متفاوت است .
ورزش بعد از جراحی بینی
اگر خیلی زود پس از جراحی بینی ورزش کنید تورم بدتر خواهد شد و بالقوه باعث خونریزی می شود . تا 3 هفته بعد از جراحی ورزش نکنید . زمانی که ورزش را دوباره شروع می کنید ، نصف ورزش نرمالی باشد که انجام می دادید. سوزش یا تورم روز بعد حاکی از فعالیت بدنی زیاد است . عدم سوزش یا تورم نشان می دهد که می توانید به مرور ورزش خود را افزایش دهید .
خانه داری به نوعی ورزش است باید در این بازه زمانی به صورت محدود انجام گیرد به خصوص جارو برقی کشیدن که صورت شما همیشه رو به پایین است .
روابط جنسی بعد از عمل بینی
بسیاری از پزشکان از توضیح دادن به بیمار در ارتباط با زمان شروع روابط جنسی بعد از عمل بینی خودداری می کنند و بسیاری از بیماران درباره ی سوالاتی در این زمینه راحت نیستند . اگر چنین است ، از پزشک خود زمان در این خصوص را بپرسید . به طوری کلی ، پس از کسب اجازه از پزشک ، امکان پذیر است .
تابش نور خورشید
در طول اولین سال پس از جراحی ، اگر در معرض نور مستقیم خورشید قرار بگیرید، ممکن است محل زخم جراحی در حال ترمیم برای همیشه تیره شود . بنابراین مراقب باشید و بینی خود را در برابر نور خورشید محفاظت کنید. سعی کنید تا یکسال از برنزه کردن خودداری کنید .
خونریزی بینی بعد از عمل
خونریزی خفیف بینی در روزهای اولیه بعد از جراحی بینی کاملاً طبیعی است. بهتر است برای جلوگیری از ترشخ خونریزی به بیرون بینی از تامپون های لوله شده یا گاز استریل استفاده شود. این تامپون ها توسط جراح بینی و پس از عمل در داخل بینی قرار داده می شود.
ضربه بعد از جراحی بینی
ضربه شدید بلافاصله بعد از جراحی بینی می تواند به طور کلی نتیجه مثبت بعد از عمل را به سمت و سوی دیگری ببرد. یکی از شرایطی که می تواند به صورت ناخودآگاه سبب وارد شدن ضربه و یا آسیب به بینی شود، در طول خوابیدن فرد است. بنابراین نحوه خوابیدن بعد از جراحی بینی موضوع بسیار مهمی است. پس از جراحی بینی در کرج، بهترین حالت برای خوابیدن، حالت طاق باز است. همچنین در هنگام خوابیدن می بایست فرد به صورت انفرادی بخوابد و این موضوع می تواند از ضربه های ناگهانی حین خواب جلوگیری کند.
سرم های شست و شو بعد از عمل بینی
بهداشت داخل بینی یکی از آیتم های مهم مراقبت های بعد از جراحی بینی می باشد. جراح بینی توصیه می کند تا بعد از عمل از سرم های شست و شو برای تمییز نگه داشتن محیط داخلی بینی استفاده شود. این سرم ها از داروخانه ها به راحتی قابل تهیه می باشند.
زمان بهبودی بعد از جراحی بینی
دوره نقاهت بعد از عمل بینی به نوع جراحی و میزان پیروی از مراقبت های بعد از جراحی بینی بستگی دارد. افرادی که از دستورات پزشک خود پیروی می کنند نسبت به افرادی که به زندگی عادی خود ادامه می دهند احتمال بهبودی سریعتری دارند. زمان بهبودی جراحی بینی می تواند از بیمار به بیمار دیگر متفاوت باشد، اما اکثر بیماران گزارش می دهند که کبودی پس از یک یا دو هفته از بین می رود. اکثر افراد می توانند پس از یک هفته به سر کار برگردند و به فعالیت های عادی روزانه خود ادامه دهند. بعد از عمل جراحی بینی ممکن است تا یک سال طول بکشد تا نتایج نهایی مشخص شود.
سوالات متداول
بیشتر افراد حدود یک هفته تا ده روز بعد از عمل بینی میتوانند به محل کار برگردند. البته اگر کارتان سنگین یا همراه با فعالیت بدنی زیاد باشد، بهتر است کمی بیشتر استراحت کنید تا تورم و فشار روی بینی کاهش یابد.
بعد از حدود دو تا سه هفته میتوان به پهلو خوابید، اما تا آن زمان بهتر است طاقباز بخوابید تا از فشار روی بینی جلوگیری شود. قبل از تغییر حالت خواب، حتماً با پزشک خود مشورت کنید تا مطمئن شوید بینیتان در وضعیت پایداری قرار دارد.
نتیجه نهایی عمل بینی معمولاً بین شش ماه تا یک سال بعد قابل مشاهده است. در این مدت تورم به تدریج کاهش مییابد و فرم واقعی بینی کمکم خودش را نشان میدهد.
جمع بندی
در پایان باید گفت که مراقبتهای بعد از جراحی بینی، بخش حساسی از مسیر بهبودی به حساب میآیند و رعایت آنها تأثیر زیادی در شکل نهایی بینی دارد. توجه به توصیههای پزشک، مصرف درست داروها، استراحت کافی و پرهیز از فعالیتهای سنگین باعث میشود روند ترمیم سریعتر و بدون دردسر پیش برود. همچنین در صورت مشاهده هر علامت غیرعادی مثل درد زیاد، خونریزی یا تب، بهتر است سریع با پزشک خود مشورت کنید تا مشکلی در روند بهبود ایجاد نشود.