سرماخوردگی قبل و بعد عمل بینی؛ بایدها و نبایدها
سرماخوردگی قبل و بعد عمل بینی یکی از دغدغههای رایج افرادی است که تصمیم به جراحی زیبایی بینی دارند. بسیاری نمیدانند در صورت بروز سرماخوردگی قبل از عمل چه باید بکنند یا اگر پس از عمل دچار علائم سرماخوردگی شدند، چگونه باید از خود مراقبت کنند. این موضوع اهمیت زیادی دارد چون میتواند روند جراحی و دوران بهبودی را دچار مشکل کند. در این مقاله، توضیح میدهیم چه نکاتی را باید پیش و پس از عمل بینی رعایت کنید تا با کمترین نگرانی از این مرحله عبور کنید.
آیا میتوان با وجود سرماخوردگی عمل بینی انجام داد؟
پاسخ قطعی پزشکان به این سؤال «خیر» است. سرماخوردگی قبل از عمل جراحی بینی میتواند برای بیمار بسیار خطرناک باشد. در حین بیهوشی، سیستم تنفسی تحت فشار قرار میگیرد و اگر مجاری تنفسی به دلیل التهاب یا عفونت درگیر باشند، احتمال بروز مشکلات ریوی افزایش مییابد.
به همین دلیل بهترین جراح بینی در کرج توصیه میکنند که بیماران پس از سرماخوردگی، حداقل دو هفته صبر کنند تا بدن به طور کامل بهبود یابد و سپس برای جراحی اقدام نمایند. تشخیص زمان مناسب بر عهده جراح است که با بررسی علائم تنفسی و وضعیت عمومی بیمار تصمیم نهایی را میگیرد. اصرار بر انجام عمل در دوره بیماری میتواند خطرناک باشد و حتی روند بهبودی را مختل کند.
سرماخوردگی قبل از عمل بینی چه مشکلی ایجاد میکند؟
زمانی که فرد دچار سرماخوردگی است، مخاط بینی و گلو متورم و ملتهب میشوند. این التهاب باعث میشود راههای هوایی تنگتر شده و تنفس سختتر گردد. در چنین وضعیتی، بیهوشی عمومی خطرناکتر میشود زیرا اکسیژنرسانی به بدن کاهش پیدا میکند. از طرف دیگر، ترشحات و خلط زیاد ممکن است در حین عمل وارد ریهها شود و عوارض ریوی به همراه داشته باشد.
همچنین در دوره بیماری، سیستم ایمنی بدن ضعیفتر است و احتمال عفونت پس از عمل افزایش مییابد. حتی اگر جراحی انجام شود، روند ترمیم زخمها کندتر شده و ورم یا کبودی طولانیتر باقی میماند.
اگر قبل از عمل بینی سرما خوردم، چه کنم؟
اولین کار، اطلاع دادن به جراح است. هرگز نباید بدون مشورت پزشک، تصمیم به ادامه عمل بگیرید. جراح با بررسی علائمی مثل تب، سرفه، آبریزش بینی، یا گرفتگی صدا میتواند تشخیص دهد که آیا عمل باید به تعویق بیفتد یا نه.
اگر سرماخوردگی خفیف باشد و علائم تا روز عمل برطرف شود، معمولاً مشکلی برای جراحی وجود ندارد. اما در صورت وجود سرفه یا ترشحات، بهتر است عمل چند روز عقب بیفتد تا بدن به شرایط طبیعی بازگردد. در این مدت نوشیدن مایعات گرم، استراحت کافی و مصرف داروهای تجویزشده توسط پزشک میتواند روند بهبود را تسریع کند.
آیا سرماخوردگی بعد از عمل بینی خطرناک است؟
بله، سرماخوردگی پس از جراحی میتواند دردسرساز باشد. پس از عمل، بافتهای داخلی بینی متورم و حساس هستند. عطسه، سرفه یا فین کردن شدید میتواند به بخیهها و ساختارهای تازه شکلگرفته فشار وارد کند و حتی باعث خونریزی شود.
از سوی دیگر، در دوران نقاهت معمولاً بیمار نمیتواند از طریق بینی بهراحتی تنفس کند و در صورت سرماخوردگی، این وضعیت تشدید میشود. تجمع ترشحات میتواند باعث انسداد مجاری و افزایش ورم بینی بعد از عمل شود. بنابراین، در این دوره باید مراقبتهای بیشتری انجام داد تا از ابتلا به سرماخوردگی جلوگیری شود.
درمان سرماخوردگی بعد از عمل بینی
پس از جراحی بینی، سیستم تنفسی کمی حساستر از حالت طبیعی است و هر نوع سرماخوردگی میتواند باعث ورم، گرفتگی یا درد در ناحیه بینی شود. برای کنترل علائم و تسریع روند بهبودی، رعایت چند نکته ساده اما ضروری توصیه میشود. در ادامه روشهای علمی و مطمئن برای درمان سرماخوردگی بعد از عمل را مرور میکنیم:
۱. استراحت کافی و خواب منظم
بدن در دوران نقاهت به انرژی بیشتری برای ترمیم بافتها نیاز دارد. خواب کافی باعث تقویت سیستم ایمنی و کاهش التهاب میشود. بهتر است سر هنگام خواب کمی بالاتر از بدن قرار گیرد تا از تجمع ترشحات در بینی جلوگیری شود و تنفس راحتتر انجام گیرد.
۲. مصرف مایعات گرم و سوپهای سبک
نوشیدن مایعات گرم مانند دمنوشهای گیاهی یا سوپ مرغ میتواند به نرم شدن مخاط بینی و تسکین گلو کمک کند. این مایعات باعث رقیق شدن ترشحات و تسهیل تخلیه آنها میشوند. در این دوران از نوشیدنیهای سرد یا بسیار داغ باید پرهیز شود تا تحریک گلو و بینی بیشتر نشود.
۳. استفاده از بخور یا دستگاه رطوبتساز
هوای خشک، تحریک بینی را افزایش میدهد و تنفس را سختتر میکند. استفاده از بخور آب گرم یا دستگاه رطوبتساز باعث مرطوب شدن مجاری تنفسی میشود و احساس گرفتگی را کاهش میدهد. در صورتی که دستگاه در دسترس نیست، میتوان با قرار دادن یک کاسه آب گرم در اتاق، رطوبت فضا را حفظ کرد.
۴. شستوشوی بینی با محلول سالین
شستوشوی بینی با سرم نمکی باعث پاک شدن ترشحات و کاهش تورم داخل بینی میشود. این کار را باید به آرامی و طبق دستور پزشک انجام داد تا به بافتهای جراحیشده آسیبی نرسد. محلول سالین بدون مواد افزودنی است و میتواند چند بار در روز استفاده شود.
۵. تغذیه مناسب و سرشار از ویتامینها
مصرف مواد غذایی غنی از ویتامین C مانند مرکبات، کیوی و سبزیجات تازه به تقویت سیستم ایمنی کمک میکند. همچنین مصرف پروتئین کافی (از منابعی مثل تخممرغ، ماهی و مرغ) برای بازسازی بافتها ضروری است. بدن در این دوران نیاز بیشتری به مواد مغذی دارد تا بتواند سریعتر بهبود یابد.
۶. استفاده از داروهای مجاز با نظر پزشک
در صورت وجود تب، سردرد یا گلودرد، پزشک ممکن است داروهایی مانند استامینوفن یا شربت ضدسرفه تجویز کند. از مصرف خودسرانه قرصهای ترکیبی سرماخوردگی یا داروهای ضداحتقان باید پرهیز شود، زیرا ممکن است باعث افزایش فشار خون یا تحریک بافت بینی شوند. هر دارویی باید با مشورت جراح مصرف شود.
۷. پرهیز از فین کردن یا عطسه با فشار
در زمان عطسه یا فین کردن، فشار زیادی به بافتهای داخلی بینی وارد میشود و ممکن است بخیهها یا ساختارهای تازه شکلگرفته آسیب ببینند. در صورت نیاز به عطسه، باید دهان باز نگه داشته شود تا فشار از مسیر دهان خارج شود و آسیبی به بینی نرسد.
۸. پرهیز از قرار گیری در محیطهای سرد و آلوده
در روزهای بعد از جراحی، باید از قرار گرفتن در هوای سرد، باد مستقیم کولر یا محیطهای آلوده اجتناب کرد. این عوامل میتوانند التهاب بینی را تشدید کنند و احتمال سرماخوردگی مجدد را افزایش دهند. تنفس از طریق ماسک در محیطهای عمومی کمک میکند مجاری تنفسی محافظت شوند.
چه داروهایی برای سرماخوردگی بعد از عمل بینی مجاز هستند؟
داروهایی مانند استامینوفن برای تب یا درد، یا شربتهای ساده ضدسرفه معمولاً بیخطر هستند. با این حال، مصرف هر دارویی باید با نظر پزشک جراح یا متخصص گوش و حلق و بینی انجام شود. داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی مثل ایبوپروفن در برخی موارد ممکن است باعث افزایش احتمال خونریزی شوند، بنابراین استفاده از آنها باید با احتیاط باشد.
مصرف قرص سرماخوردگی بعد از عمل بینی
قرصهای ترکیبی سرماخوردگی که حاوی چند ماده مختلف هستند، ممکن است با داروهای تجویزشده پس از عمل تداخل داشته باشند. برای مثال، برخی از آنها حاوی مواد منقبضکننده عروق هستند که میتوانند فشار خون را تغییر دهند. به همین دلیل توصیه میشود فقط دارویی مصرف شود که پزشک اجازه داده است.
داروهایی که نباید مصرف شوند
داروهایی مانند آسپرین، ایبوپروفن و ناپروکسن میتوانند خطر خونریزی را افزایش دهند و باید تا دو هفته بعد از عمل از مصرف آنها خودداری کرد. همچنین قرصها یا اسپریهایی که برای باز کردن بینی استفاده میشوند، اگر بیش از حد به کار روند، باعث خشکی و آسیب به مخاط میگردند. هر نوع دارو یا مکمل گیاهی نیز باید با تأیید پزشک مصرف شود.
سرماخوردگی بعد از عمل بینی چه عوارضی دارد؟
برخی از مهمترین عوارض سرماخوردگی در دوران نقاهت عبارتاند از:
- افزایش ورم بینی و اطراف چشم
تاخیر در روند ترمیم زخمها - احساس فشار یا گرفتگی در بینی
- احتمال خونریزی در اثر عطسه یا سرفه
- تغییر جزئی در فرم نهایی بینی
در صورت مشاهده خونریزی یا تب بالا، باید فوراً با پزشک تماس گرفته شود.
آیا عطسه یا سرفه بعد از عمل بینی خطر دارد؟
عطسه با دهان بسته یا فشار ناگهانی میتواند به بینی آسیب بزند. بهتر است هنگام عطسه، دهان را باز نگه دارید تا فشار از مسیر دهان خارج شود و به بخیهها فشاری وارد نشود. اگر عطسهها یا سرفهها شدید و مکرر هستند، باید با پزشک در میان گذاشته شوند تا درمان مناسب انجام شود.
آیا سرماخوردگی روی نتیجه عمل بینی تأثیر دارد؟
در صورتی که سرماخوردگی باعث التهاب طولانی یا عفونت شود، میتواند در شکل نهایی بینی تغییر ایجاد کند. تورمهای مداوم، گرفتگی یا عفونت سینوسها ممکن است باعث به تأخیر افتادن روند ترمیم و کاهش کیفیت نتیجه جراحی شوند. رعایت مراقبتهای بعد از عمل بینی، مصرف داروهای تجویز شده و اجتناب از تماس با افراد بیمار به حفظ نتیجه مطلوب کمک میکند.
چطور از سرماخوردگی قبل و بعد از عمل بینی جلوگیری کنیم؟
برای جلوگیری از سرماخوردگی قبل و بعد از جراحی، اقدامات زیر بسیار کمککننده هستند:
- شستوشوی منظم دستها و پرهیز از تماس با افراد بیمار.
- مصرف میوهها و سبزیجات حاوی ویتامین C.
- خواب کافی و نوشیدن آب به میزان کافی.
- اجتناب از تغییرات ناگهانی دما و قرار گرفتن در هوای سرد.
- استفاده از ماسک در فصول پاییز و زمستان.
- مرطوب نگه داشتن هوای محیط برای جلوگیری از خشکی مخاط بینی.
سوالات پرتکرار کاربران
بله، حتی سرماخوردگی خفیف نیز میتواند باعث التهاب مخاط و اختلال در بیهوشی شود. بهتر است عمل به بعد از بهبودی کامل موکول شود.
در این حالت نباید خودسرانه دارو مصرف کنید. تماس با پزشک جراح یا متخصص گوش و حلق و بینی ضروری است.
ممکن است باعث خونریزی یا تورم بیشتر شود. عطسه را با دهان باز انجام دهید تا فشار از بینی خارج نشود.
پزشکان توصیه میکنند حداقل ۱۰ تا ۱۴ روز پس از بهبودی کامل از سرماخوردگی صبر کنید. اگر علائمی مانند سرفه یا آبریزش هنوز باقی مانده، بهتر است جراحی چند روز دیگر به تعویق بیفتد.
کلام آخر
با توجه به موارد ذکر شده در ابتدا تلاش کنید قبل و یا بعد از جراحی بینی با رعایت نکات بهداشتی، دچار سرماخوردگی نشوید و در صورت بیماری، با انجام توصیه های ذکر شده نسبت به بهبودی اقدامات لازم را انجام دهید.
